سینمای جهان

ستایش اکیرا کوروسوا در سالگرد مرگش

Akira Kurosawa behind the camera.
A condemned thief is rescued from the gallows to impersonate a powerful warlord in 20th Century-Fox's "Kagemusha," an epic saga of feudal conflict in medieval Japan, directed by Japan's most celebrated filmmaker, Akira Kurosawa.

در سالگرد مرگ اکیرا کوروساوا و در ستایش آثار او نگاهی به راشامون اثر سال ۱۹۵۰ میلادی او انداخته و به بررسی چگونگی تاثیر فیلمساز در تغییر نگاه جهان به ژاپن می پردازیم.

هرکسی که آثار استاد اکیرا را دیده باشد در نگاه اول مجذوب هسته ی اولیه تمام آثار او خواهد شد ، همان فرهنگ آسیای شرقی که در ذهن تماشاگر به رنگ ها شهرت دارد . او به زیبایی تمدن کشوری که در آن برخواسته است را در آثار خود جاری کرده است که نشان از درک و فهم عمیق او از دنیای پیرامونی اش می باشد.

فرهنگ و تمدن برخواسته از محل تولد و رشد استاد در کنار تسلط او به فن و تکنیک سینمای غرب چنان نتایجی را بدست آورده است از لحاظ فرم و محتوا که پس از گذشت سال ها همچنان به عنوان نمونه های بی بدیل هنر هفتم در جهان شناخته می شوند.

اصول فیلم ساز در تمام آثار مثال زدنی و برای هر علاقه مند سینما و بی شک هنر نمایش قابل اتکا است، ولی در اینجا قصد داریم با نگاهی به فیلم راشامون در کنار ستایش سازنده این اثر ، به عللی که منجر به جهانی شدن فیلم ساز در جهان شد بپردازیم.

استفاده از عناصر محلی( که قبل تر هم اشاره کردم )از نقاط قوت فیلم ساز در راشامون شده است ، سکانس های ماندگاری که در دروازه راشامون نشان دهنده ی تقابل کشیش و دهقان است ، دادگاه و حضور سامورایی به عنوان نماد قدرت در فرهنگ حاکم بر سینمای شرق آسیا که با حذف هرکدام از نماد ها ما حصل فیلم قطعا با اثری که همگان دیده ایم تفاوت بسیاری دارد.

مردم ژاپن همیشه از علاقه استاد به فرهنگ سمعی و بصری غرب انتقاد داشتند ولی به واقع بدون استفاده و الگو برداری از اصول و تکنیک داستان نویسی غرب و تسلط آن ها بر هنر نمایش نمیشد به همچین انسجام درونی در فیلم نامه آن هم در این سطح بالا رسید. البته نباید فراموش کرد که آکیرا به شدت مجذوب آثار اساتید برجسته ادبیات غرب بود ، شاید اگر علاقه و دنبال کردن آثار اساتید فنی همچون تولستوی ، شکسپیر و داستایوفسکی نبود نمیتوانستیم امروز از کیفیت بالای اقتباس استاد از دو داستان کوتاه در بیشه و دروازه راشامون یاد کنیم و به عنوان یک اقتباس درجه یک از ان در ذهن ها به یادگار قسمت هایی نگهداری کنیم. این سطح بالای اقتباس تنها به دستان توانای استاد اکیرا قابل برداشت بود و همچنان تاریخ سینما و ادبیات از آن به عنوان چند اقتباس ارزشمند و جذاب یاد میکند به شکلی که حتی پختگی و غنای آن منجر به بهتر شدن اقتباس از اصل داستان شده است.

استاد هنر را از نقاشی شروع کرد و اوج بلوغ این هنر در آثار او به وضوح قابل تشخیص است . برای نمونه تصاویر فیلم راشامون پلان به پلان و سکانکس به سکانس همانند یک تصویر نقاشی در چشم تماشاگر نقش میبند و این به خودی خود به فهم قصه و ارتباط فیلم ساز با بیننده کمک بسیاری میکند که نتیجه آن ارتباط ذهنی تماشاگر و منتقد غربی با اثر است که منجر به تحسین کارگردان توسط آن ها شده است.
سینمای آسیای شرق به ویژه ژاپن مدیون کوروساوا است. فیلم های او با مضامین عمیقی از انسانیت و اخلاق گره خورده است .
سکانس پایانی راشامون به بالاترین مسایل انسانیت و ارزش انسان برای آینده ی هم نوع خود اشاره می کند ، امید به آینده در لحظه به لحظه گفتگوی پایانی کشیش با دهقان موج میزند و با قبول تعهد توسط فرد گنگهکار حتی با قبول دروغی جدید از او می توان به آینده ی پیش رو امیدوار ماند.

جهان از ژاپن جنگ زده توسط اکیرا پیامی به مراتب والاتر از صلح و دوستی می گیرد ، فیلم ساز از مردمانش همانند سمبل امید در ذهن جهانیان تصویر می سازد و این خود از نکات برجسته ای است که از استاد اکیرا کوروساوا به یادگار مانده است.

یادش گرامی
۶سپتامبر۲۰۱۶

درباره نویسنده

علیرضا قاضی

نظر بدهید